Odsłonięcie popiersia Władysława Tykwińskiego ps. „Krata”3 czerwca 2026 roku w Jędrzejowie odbyła się uroczystość odsłonięcia i poświęcenia popiersia Władysława Tykwińskiego ps. „Krata” – kaprala podchorążego Armii Krajowej, dowódcy oddziału egzekutywy AK w Jędrzejowie, instruktora podharcmistrza oraz komendanta Szarych Szeregów. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, organizacji kombatanckich, stowarzyszeń patriotycznych, mieszkańców miasta oraz młodzież szkolną.
Uroczystość rozpoczęła się o godzinie 16.15 od ustawienia pocztów sztandarowych przy Archiopactwie Cystersów w Jędrzejowie. Wśród nich szczególne miejsce zajmowały dwa sztandary reprezentujące Zespół Szkół nr 2 im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Jędrzejowie – sztandar szkoły oraz sztandar 1. Pułku Piechoty Armii Krajowej, zarejestrowany przez Ministerstwo Obrony Narodowej. Oba poczty godnie reprezentowały społeczność szkolną podczas całej uroczystości.
Następnie odbyła się Msza Święta sprawowana przez ojca Jakuba Zawadzkiego w intencji Władysława Tykwińskiego ps. „Krata” oraz wszystkich żołnierzy Armii Krajowej, którzy oddali życie za wolność Ojczyzny.
Po zakończeniu nabożeństwa uczestnicy przemaszerowali kolumną pieszą ulicami miasta na ulicę 11 Listopada, w okolice bloku nr 113. To właśnie tam odbyła się główna część uroczystości. Popiersie wykonane z białego marmuru, osadzone na postumencie z piaskowca, stanęło w miejscu szczególnym – tam, gdzie 9 czerwca 1943 roku Władysław Tykwiński został zabity przez Niemców.
Ceremonię prowadził Bernard Suchmiel, wieloletni dyrektor Zespołu Szkół nr 2 w Jędrzejowie. Podczas uroczystości najbliższą rodzinę Władysława Tykwińskiego reprezentował Antoni Rokicki, który w asyście organizatorów wydarzenia dokonał również honorowego odsłonięcia popiersia Władysława Tykwińskiego ps. „Krata”.
W dalszej części wydarzenia głos zabrali zaproszeni goście. Dr Michał Wenklar, zastępca dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, przypomniał historię życia Władysława Tykwińskiego, podkreślając, że zarówno on, jak i jego bliscy zapłacili najwyższą cenę za działalność konspiracyjną i postawę patriotyczną.
Do uczestników uroczystości zwrócił się również starosta powiatu jędrzejowskiego Paweł Faryna, który podziękował organizatorom wydarzenia oraz wszystkim osobom zaangażowanym w godne upamiętnienie Władysława Tykwińskiego ps. „Krata”. Starosta podkreślił znaczenie wspólnej troski o pamięć historyczną oraz rolę lokalnych instytucji i organizacji w pielęgnowaniu dziedzictwa narodowego. W swoim wystąpieniu powiedział:
„Wyrazy szczególnej wdzięczności kieruję do organizatorów wydarzenia: Klubu Gazety Polskiej w Jędrzejowie, Stowarzyszenia Obrońców Pamięci Ziemi Jędrzejowskiej, NSZZ ‘Solidarność’ Region Świętokrzyski, Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Koło Jędrzejów, Centrum Kultury w Jędrzejowie, Miasta i Gminy Jędrzejów oraz wszystkich osób zaangażowanych w godne upamiętnienie kaprala podchorążego Władysława Tykwińskiego ps. ‘Krata’”.
W uroczystości uczestniczył również Burmistrz Miasta Jędrzejowa Marcin Piszczek.
Następnie odbył się Apel Poległych, podczas którego oddano hołd wszystkim żołnierzom walczącym o niepodległość Polski. W atmosferze zadumy i refleksji wspominano ofiarę pokolenia Polaków, którzy w czasie II wojny światowej stanęli do walki o wolność Ojczyzny.
Na zakończenie uroczystości przedstawiciele instytucji państwowych, samorządowych, organizacji społecznych, stowarzyszeń oraz delegacje szkolne złożyli wiązanki kwiatów pod popiersiem bohatera. W imieniu Zespołu Szkół nr 2 im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Jędrzejowie wiązanki kwiatów złożyli dyrektor Janusz Adamczyk, wicedyrektor Michał Cichoń oraz wicedyrektor Monika Bugajska.
Udział społeczności Zespołu Szkół nr 2 im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Jędrzejowie w tej uroczystości był ważną lekcją historii i patriotyzmu. Szczególnym powodem do dumy była obecność dwóch pocztów sztandarowych – sztandaru szkoły oraz sztandaru 1. Pułku Piechoty Armii Krajowej. Udział młodzieży w wydarzeniu stanowił żywą lekcję pamięci o bohaterach Polskiego Państwa Podziemnego.
Władysław Tykwiński ps. „Krata” – rys historyczny
Władysław Tykwiński ps. „Krata” urodził się 19 grudnia 1919 roku w Warszawie. W 1930 roku wraz z rodziną przeprowadził się do Jędrzejowa, gdzie kontynuował naukę i rozwijał swoją działalność harcerską. Był przedwojennym harcerzem i instruktorem, aktywnie zaangażowanym w życie młodzieży.
W 1938 roku rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, które przerwał wybuch II wojny światowej. W okresie okupacji niemieckiej włączył się w działalność konspiracyjną, organizując tajne nauczanie oraz struktury Szarych Szeregów na terenie Jędrzejowa. Od 1942 roku pełnił funkcję komendanta „Roju” BS Szarych Szeregów, a następnie kierował referatem wywiadu i kontrwywiadu ZWZ-AK.
Był również dowódcą grupy dywersyjnej działającej na terenie regionu jędrzejowskiego. 9 czerwca 1943 roku zginął z rąk niemieckich w pobliżu miejsca, gdzie obecnie znajduje się jego popiersie. Jego postawa oraz działalność konspiracyjna stanowią ważny element historii lokalnego ruchu oporu.